Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Την τελευταία δεκαπενταετία, οι διοικούντες την Ελλάδα εκπέμπουν διαρκώς το ίδιο μήνυμα της παγκοσμιοποίησης και μάλιστα με την ίδια φρασεολογία: Εξωστρέφεια, άνοιγμα της χώρας, βελτίωση της αποτελεσματικότητας, η παντοδυναμία των αγορών να λύνουν τα προβλήματα, κ.ά. Ενδιαφέρον έχει ότι, αντί η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 να οδηγήσει το λαό σε “επανάσταση” ή τουλάχιστον σε αλλαγή πορείας και φιλοσοφίας, μερικοί χρησιμοποιούν την κρίση ως επιπλέον επιχείρημα ΥΠΕΡ της παγκοσμιοποίησης!

Όσον αφορά την Ελληνική Παιδεία, είμαστε αρκετά μεγάλοι για να θυμόμαστε κάθε Υπουργό Παιδείας, τον ενθουσιασμό και τα οράματά τους για ριζικές αλλαγές, καθώς και τα αποκαΐδια που άφησαν πίσω τους. Δεν είμαστε εναντίον των αλλαγών (μερικές χρειάζονται απαραίτητα)  και δεν φοβούμαστε τον ανταγωνισμό ούτε την αξιολόγηση. Απλώς θα ήθελα να επικεντρωθώ στο ζήτημα της καταστροφής του γλωσσικού πλούτου της χώρας μας, που συνεχίζεται αθόρυβα και ύπουλα στην Ελληνική Παιδεία από τη μεταπολίτευση και μετά.

Πριν αρκετούς μήνες, σας είχα απασχολήσει με το θέμα της “αγγλικοποίησης” των προγραμμάτων σπουδών στα μεταπτυχιακά (λόγω του Άρθρου 17, του Ν. 3547/2007) και είχα κάνει την πρόβλεψη ότι η Αγγλική θα εκτοπίσει την Ελληνική και στα προπτυχιακά προγράμματα και τελικά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Πράγματι, η πρώτη ενέργεια της νέας κυβέρνησης το 2009 ήταν να αυξήσει τις ώρες διδασκαλίας της Αγγλικής και μάλιστα από την πρώτη Δημοτικού. Βεβαίως αυτό είναι περίεργο ειδικά σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης, αλλά, για τους μυημένους είναι κατανοητό όσον αφορά τις προτεραιότητες μερικών.

Συνεπώς, η Αγγλική γλώσσα προωθείται στην Παιδεία από το Ελληνικό Κράτος εις βάρος της Ελληνικής. Άκουσα χθες (27/9/2010) τον κ. Πρωθυπουργό να λέει πως πρέπει να εξάγουμε γνώση (βλ. να εισάγουμε ξένους φοιτητές, από διάφορες χώρες της Ασίας, κ.α.). Σήμερα το πρωΐ, άλλος καλός συνάδελφος του Υπουργείου (όχι πλέον Εθνικής) Παιδείας εξηγώντας τις προτεινόμενες αλλαγές στα ΑΕΙ ανέπτυξε από τηλεοράσεως το επιχείρημα ότι η εκπαίδευση διεθνώς είναι μια μεγάλη αγορά δισεκατομμυρίων δολαρίων από την οποία η Ελλάδα θα μπορούσε να ωφεληθεί προσφέροντας προγράμματα σπουδών (προπτυχιακά, κ.ά.) σε ξένους φοιτητές.

Εντάξει. Σε ποιά γλώσσα θα γίνονται τα μαθήματα; Φυσικά στα Αγγλικά. Και αν δεν γεμίσουν με ξένους φοιτητές οι αίθουσες, υπάρχουν και οι Έλληνες φοιτητές. Δηλαδή, θα καταλήξουν τα Ελληνόπουλα να κάνουν μάθημα στα Αγγλικά στην ίδια τους τη χώρα. Εν τω μεταξύ, έχει ενταθεί υπέρμετρα η διαρροή φοιτητών προς τα μεταπτυχιακά του εξωτερικού, και όπως πολύ καλά γνωρίζετε εσείς οι συνάδελφοι της Αμερικής και της Ευρώπης, οι φοιτητές αυτοί ΔΕΝ γυρίζουν πίσω.

Για την ενημέρωσή σας, το Πανεπιστήμιό μου έχει πειραματιστεί με αγγλόφωνα προγράμματα σπουδών για αρκετά χρόνια. Αποδεικνύεται ότι τα προγράμματα αυτά είναι αφενός πολυδάπανα και αφετέρου χρησιμοποιούν Έλληνες φοιτητές κατά συντριπτική πλειοψηφία. Υπάρχει επίσης και το αγγλόφωνο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος (Ν 3391/2005) που μπορεί να μας φωτίσει. Δεν τους ρωτάτε σε τι φοιτητές κάνουν μάθημα και ποιά είναι η εμπειρία τους;

Σας αφήνω με μερικά ακόμη ερωτήματα. Τελικά είναι καλό το ελληνικό πανεπιστήμιο για να μπορεί να ανταγωνιστεί στην ανελέητη διεθνή αγορά; Αν είναι καλό, ας σταματήσει αυτή η λασπολογία εναντίον του και δεν χρειάζονται ριζικές αλλαγές, και μάλιστα σε επίπεδο γονιδιώματος. Αν δεν είναι καλό, τότε το επιχείρημα ότι θα φέρει έσοδα από ξένους φοιτητές που θα βοηθήσουν στην κρίση είναι προφανώς σαθρό και καταδικασμένο.

Σε ΚΑΘΕ περίπτωση, Έλληνες μαθητές και φοιτητές θα κάνουν μαθήματα στα Αγγλικά και θα εξαφανιστούν έτσι τα Ελληνικά από τα σχολεία και τα πανεπιστήμια. Αυτό σας λέει η συνείδησή σας ότι είναι σωστό;

Αθανάσιος Επίσκοπος

Αναπληρωτής Καθηγητής

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών